موانع اجرای آراء ایکسید در اتحادیه اروپا تحلیلی بر رأی میکولا

موانع اجرای آراء ایکسید در اتحادیه اروپا تحلیلی بر رأی میکولا[1]

 

در پرونده میکولا؛ دیوان داوری، دولت رومانی را به‌دلیل لغو مشوق‌های سرمایه‌گذاری تعهد شده و با استناد به نقض اصل رفتار عادلانه و منصفانه مقرر در موافقت‌نامه دوجانبه میان سوئد و رومانی به پرداخت غرامت محکوم کرد. کمیسیون اروپا که موجود مشوق‌های سرمایه‌گذاری را ناقض مقررات اتحادیه در زمینه کمک دولتی می‌دانست، اقدام به صدور تصویب‌نامه‌ ای در مورد منع دولت‌‌های عضو از اجرای رأ‌ی کرد. باتوجه به صدور رأی داوری براساس مقررات ایکسید و تأکید مواد 53 و 54 این کنوانسیون بر لازم‌الاجرا بودن آرای صادره، اقدام کمیسیون اروپا در وضع چنین تصویب‌نامه‌ای و امتناع دولت‌های عضو از اجرای رأی، به معنای اولویت دادن به مقررات اتحادیه نسبت به مقررات حقوق بین‌الملل است که این اقدام به‌عنوان نقض تعهدات بین‌المللی محسوب می‌شود.

 

واژگان کلیدی: پرونده میکولا، دولت رومانی، کمیسیون اروپا‌، کمک دولتی، اجرای رأی ایکسید.

 

طبق مواد 53 و 54 ایکسید، اجرای آ‌رای صادره داوري‌های تابع نظام ایکسید بر دولت‌های عضو الزامی است. اما بررسی روند اجرای رأی میکولا در کشورهای مختلف نشان می‌دهد اجرای این رأی هنوز به سرانجام نرسیده است. برای درک بهتر روند اجرا، مناسب است آن را به اجرا در قلمرو اتحادیه اروپا و خارج از قلمرو اتحادیه تقسیم نمود. در خارج از قلمرو اتحادیه تنها کشو ری که اجرای رأی از ‌آن‌جا خواسته شده، ایالات متحتده می‌باشد که تاکنون اجرای رأی محقق نشده است. باید توجه داشت که عدم اجرا در این کشور تنها به‌دلیل رد درخواست خواهان از طریق رسیدگی فوری و نیز به دلایلی شکلی و قواعد مربوط به آیین دادرسی می‌باشد و دادگاه‌های ایالات متحده آماده اجرای رأی از طریق اقدام جامع هستند.

برخلاف مورد ایالات متحده که ناشی از امور شکلی است، موانع اجرای رأی در قلمرو اتحادیه اروپا ماهوی است. کمیسیون اروپا ضمن مشارکت در رسیدگی‌های مختلف این پر ونده به‌عنوان دوست دادگاه، با صدور «دستور منع اجرا» و «تصویب‌نامه نهایی»، دولت‌های عضو را از اجرای رأی به‌دلیل مغایرت با مقررات اتحادیه در زمینه کمک دولتی، بازداشت. ظاهر امر نشان می‌دهد که مقررات کمک دولتی آن‌چنان برای اتحادیه حائز اهمیت است که حاضر نیست به هیچ قیمتی نسبت به اجرای رأی تمکین نماید. اما باید ریشه این موضوع را در حدی وسیع‌تر و عمیق‌ تر مشاهده کرد. موضوع مهم در این خصوص، نحوه تعامل و رابطه میان حقوق بین‌الملل و حقوق اتحادیه اروپاست. از دید حقوق‌ بین‌الملل، حقوق اتحادیه علی‌رغم خاص بودن، به‌عنوان یک سیستم فرعی و جزئی از سیستم نظام بین‌الملل شناخته می‌شود که در نهایت باید تابع نظام بین‌الملل باشد. اما در مقابل، در بسیاری از موارد رویکرد اتحادیه به گونه‌ای دیگر بوده است به طوری که کمیسیون در این پرونده و پرونده‌های مشابه دیگر به صراحت بر اولویت مقررات اتحادیه بر مقررات بین‌المللی تأکید می‌ کند. این رویکرد را در آرای دیوان اروپایی در پرونده کادی نیز می‌توان مشاهده کرد.

پس می‌‌توان چنین عنوان داشت که نوع برخورد با پرونده حاضر تحت تأثیر نحوه مواجه با رابطه میان حقوق اتحادیه اروپا با حقوق بین‌الملل خواهد بود و طبیعی است که دولت‌ای خارج از قلمرو اتحادیه بر اولویت مقررات حقوق بین‌الملل تأکید داشته باشند که نظر صحیح در این خصوص نیز همین می‌باشد و تعهدات بین‌المللی دولت‌‌ها در عرصه بین‌المللی بر سایر تعهدات اولویت دارد. می‌توان مقررات اتحادیه برای دولت‌‌های عضو را با مقررات داخلی دولت‌ها قیاس کرد که طبق طرح کمیسیون حقوق بین‌الملل درمورد مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها، دولت‌ها نمی‌توانند به بهانه مقررات داخلی از اجرای تعهدات بین‌المللی خود سرباز زنند. ضمن ‌آن‌که حتی اگر معتقد باشیم که قواعد مربوط به کمک دولتی از اصول اساسی اتحادیه است و نقض آن برخلاف نظم عمومی است، باید توجه داشت که در مقررات ایکسید استثناء مربوط به نظم عمومی پذیرفته نشده است.

نکته پایانی آن‌که دیوان عالی انگلستان در اقدامی بدیع، برای شانه خالی کردن از اجرای رأی، میان دو مفهوم ثبت درخواست اجرا و اجرا،‌ قائل به تفکیک شد. البته این اقدام بیشتر از آن‌که اقدامی حقوقی باشد، در چارچوب دیپلماسی قضایی بوده که دیوان عالي، خواسته است ضمن رعایت مقررات مربوط به اجرا، از تعهدات خود در قبال اتحادیه نیز شانه خالی نکرده باشد و اقدام به توقف اجرای رأی تا زمان اعلام نتیجه درخواست ابطال تصویب‌نامه نهایی کمیسیون در دیوان اروپایی نمود. حال برا یتعیین تکلیف نهایی اجرایی رأی باید تا زمان اتخاذ تصمیم دیوان اروپایی منتظر ماند. هر چند تصمیم دیوان اروپایی در قلمرو اتحادیه معتبر خواهد بود و خارج از اتحادیه، دلت‌ها ملزم به اجرای رأی خواهند بود.

 

[1]. حسنخانی، علی، دانش‌آموخته دکتری حقوق بین‌الملل دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران.

رمز عبورتان را فراموش کرده‌اید؟

ثبت کلمه عبور خود را فراموش کرده‌اید؟ لطفا شماره همراه یا آدرس ایمیل خودتان را وارد کنید. شما به زودی یک ایمیل یا اس ام اس برای ایجاد کلمه عبور جدید، دریافت خواهید کرد.

بازگشت به بخش ورود

کد دریافتی را وارد نمایید.

بازگشت به بخش ورود

تغییر کلمه عبور

تغییر کلمه عبور

حساب کاربری من

سفارشات

مشاهده سفارش