صیانت از حق مالکیت سرمایه‌گذاران خارجی از منظر حقوق اسلام، ایران و بین‌الملل

صیانت از حق مالکیت سرمایه‌گذاران خارجی از منظر حقوق اسلام، ایران و بین‌الملل[1]

 

امروزه یکی از عوامل بسیار مهم برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی، حمایت از مالکیت سرمایه‌گذار خارجی در کشور سرمایه‌پذیر (میزبان) است. عدم احترام به مالکیت سرمایه‌گذار خار جی و نگرانی از نقض آن در قالب‌های مختلف سلب مالکیت، ملّی کردن، مصادره و ضبط اموال، همواره بزرگ‌ترین پیش روی حقوق بازرگانی بین‌المللی بوده است. مقاله حاضر با تبیین جایگاه مالکیت خصوصی‌، در صدد پاسخ به این سؤال است که آیا صیانت از حق مالکیت سرمایه‌گذاران خارجی در نظام حقوق اسلامی و ایران به‌عنوان یک قاعده و اصل‌، مورد شناسایی قرار گرفته است یا خیر. چگونگی صیانت از حق مذکور، ضمن بررسی وجوه اشتراک و افتراق در حقوق ایران و بین‌الملل به‌منظور پی بردن به نقاط ضعف یا قوت ‌آن، از اهداف این نوشتار است. یافته‌های این تحقیق از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و به روش توصیفی- تحلیلی نشان می‌دهد که حق مالکیت خصوصی سرمایه‌گذاران خارجی، وفق حقوق اسلامی و ایران می‌تواند مورد احترام کامل قرار گیرد. در این میان، حقوق ایران در ارتباط با راهبردهای صیانت از حق موصوف هم از ‌آموزه‌های اسلامی بهره برده و هم خود را به موازین حقوق بین‌الملل نزدیک نموده است؛ به‌طوری که نقض حق مالکیت خصوصی سرمایه‌گذاران خارجی‌، برای دولت سرمایه‌پذیر مسئولیت‌آفرین خواهد بود.

 

کلیدواژه‌ها: صیانت از مالکیت، سرمایه‌گذاران خارجی، مالکیت خصوصی.

 

در حقوق اسلامی، مالکیت اشخاص محترم است. تعرض غیرقانونی به حق مالکیت، موجب ضمان است. احترام به مالکیت به‌ عنوان اصل پذیرفته شده است؛ مگر در مواردی که مالکیت فرد، نامشروع تلقی گردد.

در عرصه بین‌المللی علاوه بر شروط مقرر و مصرح در قراردادها که طرفین ملزم به رعایت آن هستند‌، حقوق بین‌المللی عرفی از یک‌سو و نیز اسناد بین‌المللی موجود در حوزه سرمایه‌گذاری خارجی از سوی دیگر، دولت‌ها را به رعایت حقوق مالیکت سرمایه‌گذاری خارجی ملزم می‌کنند.

حق سرمایه‌گذاران خارجی مبنی بر انتقال عواید ناشی از سرمایه به خارج، در اغلب قراردادهای سرمایه‌گذاری خارجی به صورت مطلق، و در مواردی نادری نیز به‌صورت مقید پذیرفته شده است.

پذیرش مسئولیت بین‌المللی دولت میزبان، راهکار مناسبی برای تقویت اندیشه حمایت از حقوق مالکیت سرمایه‌گذار خارجی در کشور دیگر است؛ امری که به مبانی حقوق بین‌‌الملل و پایبندی دولت‌ها به رعایت اصول روباط اصول بین‌المللی یاری می‌رساند.

معیارهای معتبر در رفتار با بیگانگان می‌تواند برای سرمایه‌گذاران خارجی نیز قابل استفاده باشد. معیارهایی چون رفتار ملی و رفتار ملل کامله‌الوداد از همه مهم‌تر هستند.

در ارتباط با طرف حل و فصل اختلافات سرمایه‌گذاری خارجی، می‌توان به عدم امکان رجوع آسان به داوری در حقوق ایران به‌عنوان یک نقطه ضعف اشاره نمود.

 


[1]. جنیدی، لعیا، دانشیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی دانشگاه تهران، تهران- ایران (نویسنده مسئول)؛ تیموری، محمدصالح، دکتری حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد ، نجف‌آباد- ایران؛ صقری، محمد، استادیار گروه حقوق خصوصی دانشگاه علوم قضایی، تهران، تهران- ایران؛ عباسیان، رضا، استادیار گروه حقوق خصوصی دانشگاه ‌آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، نجف‌آباد- ایران.

رمز عبورتان را فراموش کرده‌اید؟

ثبت کلمه عبور خود را فراموش کرده‌اید؟ لطفا شماره همراه یا آدرس ایمیل خودتان را وارد کنید. شما به زودی یک ایمیل یا اس ام اس برای ایجاد کلمه عبور جدید، دریافت خواهید کرد.

بازگشت به بخش ورود

کد دریافتی را وارد نمایید.

بازگشت به بخش ورود

تغییر کلمه عبور

تغییر کلمه عبور

حساب کاربری من

سفارشات

مشاهده سفارش