تبیین مدلی برای حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران با تأکید بر سازه‌های حسابداری

تبیین مدلی برای حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران با تأکید بر سازه‌های حسابداری

رشد و توسعه اقتصادی هر کشور، توان تولیدی آن کشور را نشان می‌دهد و یکی از عوامل بسیار مهم تولید، سرمایه است. تأمین مالی از طریق بازار سرمایه، ازجمله روش‌های بسیار کم‌ هزینه تأمین مالی به‌شمار می‌رود که مستلزم جلب اعتماد، امنیت سرمایه‌گذاری و حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران است. هدف تحقیق حاضر تبیین مدل ی برای حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران با تأکید بر سازه‌های حسابداری است.

در این تحقیق با استفاده از روش نمونه‌گیری نظری و سپس نمونه‌گیری گلوله برفی، از طریق مصاحبه با خبرگان و اشخاص صاحب‌نظر از جمله اعضای هیئت علمی دانشگاه و افراد شا غل در سا زمان بورس و اوراق بهادار یا سایر ارکان بازار سرمایه، با به‌کارگیری روش تحقیق نظریه‌پردازی زمینه‌بنیان و تحلیل داده‌های حاصل از مصاحبه، عوامل مؤثر بر حمایت از حقوق سرمایه‌‌گذاران بررسی شده است. همچنین با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی، مفاهیم، مقوله‌ها، مشخصات و ابعاد مقوله‌ها استخراج شد و مقوله‌های یاد شده به شرایط علّی، راهبردها، شرایط مداخله‌گر، شرایط بستر و درنهایت پیامدها طبقه‌بندی شدند. مدل به‌دست آمده، با ارائه به صاحب‌نظرانی که تعدادی از آن‌ها قبلاً در مصاحبه شرکت نداشتند، پس از پالایش، به تأیید رسید.

 

در این پژوهش با ارائه مدلی برای حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران، مؤلفه‌های تأثیرگذار بر حمایت حقوق سرمایه گذاران شناسایی شدند.

شناسایی مؤلفه‌های حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران، سلامت اقتصادی جامعه و اعتماد عمومی را افزایش می‌دهد و به تحقق عدالت اقتصادی، تخصیص بهینه منابع، پیش‌گیری از فساد و سوءاستفاده‌های مالی، ارتقای شفافیت اطلاعاتی بازار سرمایه، توسعه بازار سرمایه، ایجاد بازار فعال‌، رقابت در اقتصاد، توسعه اقتصادی و پیشرفت صنعتی کمک می‌کند.

کلیدواژه‌ها: سرمایه‌گذاری، حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران، سازه‌های حسابداری، نظریه‌پردازی زمینه‌بنیان.

در سطح بین‌الملل تحقیقاتی انجام شده که با درنظر گرفتن شاخص حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران و استفاده از معیار معرفی شده بانک جهانی، کشورها را از لحاظ برخی سازه‌های حسابداری مقایسه کرده‌اند، اما این نخستین بار است که تحقیقی در سطح ملی و بین‌المللی به‌منظور شناسایی عوامل تأثیرگذار با حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران انجام می‌شود. نتایج این تحقیق با تحقیق تریوون، سیلادزیک و مرگاد در سال 2012 منطبق است. ‌آن‌ها نشان دادند اقتصادهای که حمایت قوی‌تری از سرمایه‌گذاران اعمال می‌کنند، از تعریق دقیقِ معاملات با اشخاص وابسته، الزامات جامع افشا و مشارکت سهام‌داران در تصمیم‌گیری‌های کلیدی برخوردار بوده و استانداردهای شفاف‌تری درخصوص مسئولیت‌های افراد درون‌سازمانی دارند؛ زیرا در این تحقیق نیز نشان داده شد که افشای دقیق‌تر معاملات با اشخاص وابسته، حساسیت به رأی‌گیری آن در مجامع به‌عنوان راهبرد و میزان آشنایی مدیران با مسئولیت‌های قانونی خود به‌عنوان یکی از شرایط مداخله‌گر، می‌تواند در حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران اثرگذار باشد. همچنین نتایج این تحقیق با تحقیق کاهان و همکاران در سال 2008 و یوتایی و همکاران در سال 2006 از این نظر که مدیریت سود و هموارسازی سود با اهداف فرصت‌طلبانه یکی از نشانه‌های حمایت ضعیف از سرمایه‌گذاران است، مطابقت دارد. پین‌ داد و همکاران در سال 2013دریافتند که هرچه تمرکز مالکیت بیشتر باشد، ریسک سلب مالکیت (برای سایر سهام‌داران) افزایش می‌یابد که در این تحقیق نیز ترکیب سهام‌داری و میزان سهام شناور آزاد یکی از راهبردهای حمایت از حقوق سرمایه‌ گذاران شناخته شد. پرساکیس و امانوئل لاتریدیس در سال 2016 به این نتیجه رسید که تمامی معیارهای کیفیت حسابداری با عوامل نهادی حمایت از سرمایه‌گذار رابطه مثبت دارد و برای شرکت‌های با حمایت‌ از حقوق سرمایه‌گذار قوی (ضعیف)، کیفیت حسابرسی بالاتر (پایین‌تر) است. در این تحقیق نیز معیارهای کیفیت حسابرسی به‌عنوان یکی از مشخصه‌های حمایت از سرمایه‌گذاران معرفی شد. نتایج این تحقیق با تحقیق نیومن و همکاران در سال 2005 هم‌راستا، زیرا در این تحقیق نیز تدوین قوانینن و مقررات بازدارنده قوی در خصوص تخلف حسابرسان در گزارش‌های حسابرسی، یکی از راهبردهای مؤثر در حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران شناخته شد. گروسزینسکی نیز در سال 2010 نشان داد که شاخص افشای شرکت‌های لهستانی به‌طور معناداری با متغیرهای معرف حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران ارتباط دارد. در این تحقیق نیز رتبه اطلاع‌ رسانی منتشر شده توسط سازمان بورس و اوراق بهادار، یکی از راهبردها در سطح گزارشگری مالی و شفافیت معرفی شد.

درخصوص حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران، پیشنهاد می‌شود در پژوهش‌های ‌آتی دلایل پایین بودن سطح عمومی قوانین و مقررات و ضمانت اجرایی آن‌ها که در این پژوهش یکی از عوامل مهم‌تر مؤثر بر حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران شناسایی شد، تحلیل و بررسی شد. به‌علاوه، می‌توان با روش‌های کمّی عناصر مؤثر بر حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران را بررسی کرد تا محدودیت تعمیم‌‌دهی این تحقیق نیز رفع شود.

نویسندگان:

حسینی‌، سیدعلی، نویسنده مسئول، استادیار گروه حسابداری، دانشگاه علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران؛ شفیع‌زاده، بهاره‌، دکتری، گروه حسابداری، دانشگاه علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.

 

 

رمز عبورتان را فراموش کرده‌اید؟

ثبت کلمه عبور خود را فراموش کرده‌اید؟ لطفا شماره همراه یا آدرس ایمیل خودتان را وارد کنید. شما به زودی یک ایمیل یا اس ام اس برای ایجاد کلمه عبور جدید، دریافت خواهید کرد.

بازگشت به بخش ورود

کد دریافتی را وارد نمایید.

بازگشت به بخش ورود

تغییر کلمه عبور

تغییر کلمه عبور

حساب کاربری من

سفارشات

مشاهده سفارش